Con đường của kỳ tích và huyền thoại  

151

                              

60 năm đã trôi qua kể từ ngày đường Hồ Chí Minh trên biển được thành lập (23/10/1961 – 23/10/2021). Từ tuyến đường huyền thoại này, vượt qua bão tố phong ba và sự phong tỏa gắt gao của kẻ thù, những con tàu “không số” đã âm thầm vận chuyển thành công hàng trăm nghìn tấn vũ khí, lương thực, thuốc men… chi viện kịp thời cho chiến trường miền Nam, góp phần làm nên đại thắng mùa xuân năm 1975.

Trong cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam, nếu như đường Hồ Chí Minh trên bộ được ví là “trận đồ bát quái xuyên rừng rậm”, thì đường Hồ Chí Minh trên biển lại gắn liền với hình ảnh những con tàu “không số” đầy bí ẩn giữa đại dương bao la. Sự ra đời và tồn tại của hai con đường đầy bí ẩn này đã khiến cho giới chức quân sự Hoa Kỳ và chính quyền Cộng hòa miền Nam Việt Nam thời bấy giờ gặp vô vàn khó khăn trong việc ngăn chặn khả năng chi viện của quân đội miền Bắc cho chiến trường miền Nam.

Tàu không số vận chuyển hàng hóa, vũ khí trên tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển. Ảnh: Tư liệu.

Trở lại với câu chuyện của đường Hồ Chí Minh trên biển. Sau hiệp định Geneva 1954, đế quốc Mỹ và chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm ráo riết tiến hành chính sách “tố Cộng, diệt Cộng”, lê máy chém đi khắp miền Nam. Đứng trước tình hình đó, để tăng cường hơn nữa khả năng chi viện kịp thời cho chiến trường miền Nam làm nhiệm vụ đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; bên cạnh tuyến đường Hồ Chí Minh trên bộ đã được mở vào năm 1959, Bộ Chính trị quyết định mở thêm tuyến vận tải thứ hai bằng đường biển. Và ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng đã quyết định thành lập Đoàn vận tải biển 759 (nay là Lữ đoàn 125 Hải quân), đánh dấu sự ra đời của tuyến vận tải chiến lược đường Hồ Chí Minh trên biển.

Sơ đồ tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển. Ảnh Tư liệu

Đêm 11/10/1962, từ bến K15 ở Đồ Sơn (Hải Phòng), một chiếc tàu gỗ gắn máy đầu tiên của Đoàn 759, đóng giả tàu đánh cá chở theo 30 tấn vũ khí, rời bến lên đường vào Cà Mau, mở đầu cho những chuyến hành trình đầy bão táp của đoàn tàu “không số” trên tuyến đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Sau 10 ngày, tàu cập bến Vàm Lũng (Cà Mau) an toàn. Sau chuyến đi thành công đó, các chiến sĩ Đoàn 759 đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện thăm hỏi, động viên và căn dặn cần rút kinh nghiệm để tiếp tục vận chuyển nhiều vũ khí cho đồng bào miền Nam đánh giặc, cho Nam – Bắc sớm sum họp một nhà.

Từ đó về sau, để tránh tai mắt địch, hầu hết các con tàu chở vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam đều được ngụy trang thành tàu đánh cá, không mang số hiệu cố định và liên tục thay đổi lộ trình trên đường đi. Vì vậy, tên gọi “tàu không số” cũng bắt đầu ra đời từ đấy.

Sau sự kiện tàu C143 bị địch phát hiện tại Vũng Rô (Phú Yên) vào tháng 2 năm 1965, địch tăng cường hoạt động tuần tiễu ráo riết. Vì vậy, Đoàn 759 phải chuyển hướng hoạt động, sử dụng các đội tàu đi theo nhiều tuyến đường khác nhau. Đặc biệt, từ cuối năm 1970, ngoài hướng đi men theo phía Đông các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa… Đoàn còn phải đi vòng qua nhiều vùng biển xa như phía Đông Bắc Malaysia, Vịnh Thái Lan…
Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cùng với tuyến đường Hồ Chí Minh trên bộ, đường Hồ Chí Minh trên biển đã góp phần chi viện kịp thời cho chiến trường miền Nam, làm nên đại thắng mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, non sông thu về một mối.

Năm 2021 đánh dấu tròn 60 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển (23/10/1961 – 23/10/2021). Để ghi nhớ sự kiện đặc biệt này, Đảng ủy, Lãnh đạo Công an tỉnh Quảng Bình đã chỉ đạo tuyên truyền sâu rộng chiến công và thành tích vẻ vang của Đường Hồ Chí Minh trên biển; tôn vinh và tri ân công lao, đóng góp to lớn của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta nói chung và lực lượng CAND nói riêng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước cũng như trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Đây cũng là dịp để mỗi CBCS Công an Quảng Bình được tri ân những người đã hi sinh vì đất nước, được sống lại với những khoảnh khắc hào hùng của lịch sử. Và quan trọng hơn là để hun đúc một bầu nhiệt huyết của thế hệ lực lượng Công an Quảng Bình về vấn đề chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc hôm nay.

N.O