Tìm hiểu Trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn và tại trường giáo dưỡng.

552

“Trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn.” được quy định tại Điều 429 và “Trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.” được quy định tại điều 430 BLTTHS năm 2015.

 

Ảnh minh họa.

 

1. BLHS năm 2015 đã đặt ra biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn với tính chất là một biện pháp giám sát, giáo dục đối với người dưới 18 tuổi được miễn trách nhiệm hình sự. Khi xét thấy có các căn cứ này thì Thủ trưởng, Phó thủ trưởng Cơ quan điều tra, Viện trưởng, Phó viện trưởng Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn.

Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn phải có những thông tin như số, ngày, tháng, năm; địa điểm ra quyết định; họ tên, chức vụ, chữ ký của người ra quyết định và đóng dấu của cơ quan ra quyết định; lý do căn cứ ra quyết định; họ tên, ngày, tháng, năm sinh, nơi cư trú của bị can, bị cáo; tội danh và điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự đã áp dụng; thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn và đặc biệt là trách nhiệm của chính quyền xã, phường, thị trấn trong việc giám sát, giáo dục, cân nhắc việc cho phép đi khỏi nơi cư trú. Chính quyền xã, phường, thị trấn cũng có quyền đề xuất cơ quan tiến hành tố tụng chấm dứt thời hạn áp dụng biện pháp này đối với người đã chấp hành một phần thời hạn và có nhiều tiến bộ.

 Điều luật quy định trách nhiệm giao ngay quyết định trên cho người dưới 18 tuổi phạm tội, cha mẹ hoặc người đại diện của họ và chính quyền xã, phường, thị trấn nơi bị can, bị cáo cư trú trong thời hạn 3 ngày kể từ ngày ra quyết định áp dụng biện pháp này nhằm bảo đảm quyền được thông báo kết quả giải quyết vụ án, quyền khiếu nại của họ, đồng thời để các bên liên quan chuẩn bị các điều kiện cần thiết để chấp hành và tổ chức thi hành quyết định này khi có hiệu lực pháp luật.

2. Biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng có tính chất nghiêm khắc hơn các biện pháp giám sát, giáo dục trong trường hợp được miễn trách nhiệm hình sự. Về căn cứ áp dụng, biện pháp này được áp dụng khi xét thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt đối với người dưới 18 tuổi; về thẩm quyền áp dụng, chỉ có Hội đồng xét xử có thẩm quyền áp dụng biện pháp này (thể hiện trong bản thi hành án hình sự về việc lựa chọn biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng sau khi bản án đã được xác định bị cáo có tội và miễn hình phạt đối với bị cáo).

Khi xét thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt, thì Hội đồng xét xử quyết định trong bản án về việc áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng, tuy nhiên quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội là một quyết định tố tụng độc lập trên cơ sở quyết định của bản án hình sự, nên trong quyết định này ngoài các thông tin bắt buộc về thể thức văn bản tố tụng như số, ngày, tháng, năm; địa điểm ra quyết định; họ tên, chữ ký của Hội đồng xét xử đã ra quyết định; các thông tin về bị cáo như họ tên, ngày, tháng, năm sinh, nơi cư trú của bị cáo; tội danh và điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự đã áp dụng; phải chỉ rõ lý do, căn cứ áp dụng, biện pháp giáo dục tại trường  giáo dưỡng và đặc biệt là thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng cũng như trách nhiệm của nhà trường trong việc giáo dục người dưới 18 tuổi. Nội dung giáo dục người dưới 18 tuổi như tổ chức việc học tập, học nghề, lao động, sinh hoạt…được quy định cụ thể trong Luật Thi hành án hình sự.

Điều luật quy định trách nhiệm giao ngay quyết định trên cho người dưới 18 tuổi phạm tội, cha mẹ hoặc người đại diện của họ và trường giáo dưỡng nơi giáo dục người dưới 18 tuổi phạm tội, bảo đảm quyền được thông báo kết quả giải quyết vụ án, quyền khiếu nại của họ, đồng thời để các bên liên quan chuẩn bị các điều kiện cần thiết để chấp hành và tổ chức thi hành quyết định này khi có hiệu lực pháp luật.

 

Điều 429. Trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

1. Khi miễn trách nhiệm hình sự cho người dưới 18 tuổi phạm tội mà xét thấy có đủ điều kiện áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn theo quy định của Bộ luật hình sự thì Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra, Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội trong vụ án do cơ quan mình thụ lý, giải quyết.

2. Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn có các nội dung chính:

a) Số, ngày, tháng, năm; địa điểm ra quyết định;

b) Họ tên, chức vụ, chữ ký của người ra quyết định và đóng dấu của cơ quan ra quyết định;

c) Lý do, căn cứ ra quyết định;

d) Họ tên, ngày, tháng, năm sinh, nơi cư trú của bị can, bị cáo;

đ) Tội danh, điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự đã áp dụng;

e) Thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn;

g) Trách nhiệm của chính quyền xã, phường, thị trấn nơi người bị áp dụng biện pháp này cư trú.

3. Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày ra quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án phải giao quyết định cho người bị áp dụng biện pháp này, cha mẹ hoặc người đại diện của họ và chính quyền xã, phường, thị trấn nơi họ cư trú.

Điều 430. Trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng

1. Khi xét thấy không cần thiết phải áp dụng hình phạt thì Hội đồng xét xử quyết định trong bản án việc áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội.

2. Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng có các nội dung chính:

a) Số, ngày, tháng, năm; địa điểm ra quyết định;

b) Họ tên, chữ ký các thành viên Hội đồng xét xử đã ra quyết định;

c) Lý do, căn cứ ra quyết định;

d) Họ tên, ngày, tháng, năm sinh, nơi cư trú của bị cáo;

đ) Tội danh, điểm, khoản, điều của Bộ luật hình sự đã áp dụng;

e) Thời hạn áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng;

g) Trách nhiệm của trường giáo dưỡng nơi giáo dục người bị áp dụng biện pháp này.

3. Quyết định áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng được giao ngay cho người dưới 18 tuổi phạm tội, cha mẹ hoặc người đại diện của họ và trường giáo dưỡng nơi giáo dục họ.

 

Tiêu Dao